CÍMLAP
|
CONSPECTUS OPERIS, PRAEFATIO |
Conspectus operis
Sectio I. Introductio in Historiam naturalem serpentum
§.1. Definitio
- 2. Relatio serpentum ad vicinas classes et ordines animalium
- 3. Habitus externus
Sectio II. Adumbratio anatomico-physiologica serpentum
§.4. Systema osseum
- 5. Systema vasorum
- 6. Circuitus sangvinis
- 7. Organa respirationis
- 8. Respiratio
- 9. Organa digestionis
- 10. Digestio et victus
- 11. Systema nerveum
- 12. Reproductio
- 13. Systema musculare
- 14. Motus
- i5. Generationis organa
- 16. Generatio
- 17. Sensus externi
- 18. - - interni
- 19. Magnitudo
- 20. Vires
- 21. Hiematio
- 22. Aetas
- 23. Habitatio
Sectio III. De characteribus et classificatione serpentum
§.24. Difficultas coordinationis
- 25. Characteres serpentum
- 26. Distributio systematica
Sectio IV.
§.27. Enumeratio specialis serpentum Hungariae cum varietatibus et Synonymis
Sectio V. De usu et significatione symbolica serpentum
§.28. Usus serpentum
- 29. Significatio symbolica serpentum
Sectio VI. De serpentibus venenatis, veneno eorum, et cura ab iis demorsorum
§.30. Differentiae inter venenatos et innocuos
- 31. Veneni characteres et effectus
- 32. Cura et antidota veneni serpentum
Praefatio
Naturam scrutantes infinita objectorum varietate perculsi, mox vero in
admirationem rapti singulari voluptate perfundimur. Tot enim res forma
sua structura, et indole attentione dignissimas reperimus, quot sensibus
nostris usurpare possumus. Res has certa quadam naturae lege ad invicem
referri indubium est, quo quis autem rationem subtilissimi ordinis naturae
penitius cognoscit, eo minus a sapientiae adytis abesse existimandus
est. Omnibus vero ad penetralia naturae studiosa indagine nitentibus,
objectorum quaedam habita est ratio, ita quidem ut quo perfectiora essent,
eo majore in luce collocarentur. Itaque factum est, ut res inferioris
ordinis quamvis necessaria rerum universitatis membra sint, diuturnis
tenebris addicerentur, quas melior aetas tandem dissipavit. Fatum hoc
omnibus scientiis naturalibus commune, Zoologia etiam experta est,
quae ultimis primum seculis indefessa celeberrimorum virorum solertia
aequabilius coli coepit. Inter numerosas classes in quas recentiores
naturae scrutatores regnum animale diviserunt, ea, quae reptilia
complectitur quamvis vulgo contemtui sit, pervestigatione tamen haud minus
quam ceterae digna est. Serpentes qui hujus classis ordinem efficiunt
singulari corporis agilitate, motuum pernicitate, mira colorum luxuria,
praecipue vero lethifera venenandi facultate jam antiquissimis temporibus
hominum attentionem excitarunt: Omnia tamen quae a vetustis scriptoribus
de iis accepimus, adeo manca saepe inter se pugnantia, et fabulis referta
sunt, ut poësi potius quam naturae scientiis materiam aptam praebeant.
Recentioribus temporibus semoto fabularum cumulo, animalium horum formae,
affinitates, vitae ratio, utilitates, et noxae studiosius, indagatae sunt.
Quae de his apud probatos auctores quos suis locis nominavi reperire
potui, quaeve propria experientia didici, pro tenuitate virium digesta,
in unum contuli, eorum imprimis ratione habita, quae ad patriam nostram
pertinent. Anatomiam et physiologiam silentio praeterire non potui,
propterea, quod zoologia recentior anatomia quam post Willisium comparatam
vocant, praecipue nititur. In hac tamen dissertationis parte pro rei
magnitudine brevissimus esse debui, majorem enim prolixitatem angustia
temporis, et limites opusculo praefixi vetuerunt.
In enumeratione et descriptione specierum indigenarum propriorum itinerum
per diversas Hungariae partes saepe susceptorum usum feci. His accesserunt
ea, quae Cell. viri C. Profess. Reisinger C. Custos Sadler et D. Pharmacop.
Lang singulari humanitate, et benevolentia mecum communicarunt. Viris his
de scientiis naturalibus optime meritis, publicas gratias persolvere
officii mei esse duxi.
Reliquum est ut mendorum lucubrationis meae probe conscius, benevoli
lectoris veniam implorem, quam non facile ab ullo denegratum iri spero,
qui secum reputaverit scriptum academicum, primitias literarum offerens,
in tactam hucusque quantum scio historia enaturalis patriae nostrae partem
pertractare.